W wyroku WSA w Krakowie w sprawie sygn. akt: III SAB/Kr/42/14 z dnia 29 października 2014 roku Sąd doszedł do wniosku, że wobec braku oświadczenia pacjenta, że nie życzy sobie, by ktokolwiek miał dostęp do jego dokumentacji medycznej, uprzednio udzielone upoważnienie, choćby zostało udzielone w innej placówce medycznej, zachowuje moc i może stanowić podstawę udostępnienia dokumentacji medycznej tej osobie, na rzecz której zostało ustanowione.

Sąd administracyjny rozpoznając skargę na niepodjęcie przez Szpital – Zakład Opieki Zdrowotnej czynności w zakresie wydania dokumentacji medycznej, stanął przed wyzwaniem udzielenia odpowiedzi na pytanie czy upoważnienie do zapoznania się z dokumentacją medyczną, udzielone w jednej placówce medycznej, zachowuje moc i może stanowić podstawę udostępnienia dokumentacji medycznej w innej jednostce.

Sąd rozpoznając sprawę podkreślił, iż przedstawione w uzasadnieniu tezy „mają zastosowanie w tej konkretnej sytuacji, właśnie z uwzględnieniem tego charakterystycznego stanu faktycznego sprawy”.

Sprawa wyglądała tak, że matka skarżącej podczas pobytu w Sanatorium Uzdrowiskowym, podpisała upoważnienie do otrzymywania przez córkę informacji o swoim stanie zdrowia i udzielanych świadczeniach zdrowotnych (łącznie z dokumentacją medyczną). W kolejnym roku matka skarżącej trafiła w ciężkim stanie do szpitala. Trafiła tam nieprzytomna i nie była w stanie wypełnić dokumentów. W toku sprawy matka skarżącej w dalszym ciągu pozostawała w śpiączce. Skarżąca, która od lat mieszkała z mamą i opiekowała się nią zaznaczała, iż kontynuacja leczenia, a w szczególności rehabilitacja, wymaga udzielenia jej dostępu do dokumentacji medycznej. W celu uzyskania dokumentacji córka powoływała się na upoważnienie udzielone jej w Sanatorium Uzdrowiskowym.

Przepis art. 26 ust. 1 ustawy z 6 listopada 2008 roku o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu, bądź osobie upoważnionej przez pacjenta. Przepis nie wymaga, by upoważnienie było szczególne. Ustawodawca nie określił szczególnych wymagań formalnych, jakie powinno spełniać upoważnienie dla wywołania skutku w postaci udostępnienia dokumentacji osobie w nim wskazanej. Upoważnienie może być załączone do dokumentacji medycznej prowadzonej przez podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych, może być również dokumentem „niezałączonym do dokumentacji medycznej”.

Zgodnie z § 8 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 21 grudnia 2010 roku w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania – w dokumentacji indywidualnej wewnętrznej zamieszcza się lub dołącza do niej oświadczenie pacjenta o upoważnieniu osoby bliskiej do uzyskania informacji o jego stanie zdrowia i udzielanych świadczeniach zdrowotnych ze wskazaniem imienia i nazwiska osoby upoważnionej oraz danych umożliwiających kontakt z tą osobą, albo oświadczenie o braku takiego upoważnienia, upoważnienie pacjenta o upoważnieniu osoby bliskiej do uzyskania dokumentacji, ze wskazaniem imienia i nazwiska osoby upoważnionej, albo oświadczenie o braku takiego upoważnienia.

W ocenie Sądu, skoro dla upoważnienia nie przewidziano żadnych szczególnych warunków, to upoważnienie udzielone w jednym podmiocie leczniczym bądź przed innym organem, albo w ogóle upoważnienie udzielone w jakikolwiek sposób, jeżeli tylko zawiera upoważnienie wymagane przez ustawę o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, powinno stanowić podstawę dla podmiotu leczniczego do udostępnienia osobie upoważnionej dokumentacji medycznej.

Naszym zdaniem, z powyższym można się zgodzić, o ile z treści udzielonego upoważnienia i okoliczności da się wyinterpretować, iż wolą osoby udzielającej upoważnienia było umożliwienie osobie upoważnionej wglądu również w dokumentację znajdującą się w innych podmiotach udzielających świadczeń zdrowotnych. Upoważnienie osoby do wglądu w dokumentację medyczną stanowi oświadczenie woli, podobne do udzielenia pełnomocnictwa (przy czym, odmiennie niż w przypadku pełnomocnictwa- nie wygasa w wypadku śmieci udzielającego upoważnienia, a samo zapoznanie się z dokumentacją nie stanowi czynności prawnej, a faktyczną).

Nie można wykluczyć, iż pacjent załączając upoważnienie do dokumentacji medycznej w danym podmiocie udzielającym świadczeń zdrowotnych, obejmuje swoją wolą tylko i wyłącznie dokumentację tam się znajdującą. W przypadku wątpliwości, co do treści oświadczenia woli, należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności i dokonać obiektywno-subiektywnej wykładni złożonego przez pacjenta oświadczenia woli. Jeżeli z treści upoważnienia oraz z okoliczności wynika, iż upoważnienie znajdujące się w innym podmiocie udzielającym świadczeń zdrowotnych stanowi oświadczenie woli obejmujące nie tylko dokumentację znajdującą się w tym podmiocie, ale i w innych podmiotach, to nie ma przeciwwskazań, by upoważnienie takie było podstawą udostępnienia dokumentacji w innym podmiocie. Rozstrzygające znaczenie ma bowiem treść upoważnienia, a nie położenie dokumentu. Każdy przypadek należy oceniać indywidualnie.

Nie ulega wątpliwości, iż zagadnienia związane z ochroną danych medycznych, mają na celu ochronę pacjenta przed nieuprawnionym dostępem do dokumentacji przez osoby nieuprawnione. Oświadczenie upoważniające do dostępu do dokumentacji stanowi uchylenie wobec osoby upoważnionej obowiązku zachowania tajemnicy lekarskiej. Upoważnienie skutkuje tym, że podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych nie jest zobowiązany w stosunku do konkretnej osoby do zachowania w tajemnicy informacji objętych z mocy ustawy tajemnicą. Oświadczenia o upoważnieniu do dostępu do dokumentacji medycznej nie można interpretować rozszerzająco, gdyż może to skutkować nadużyciami i naruszeniami ochrony poufnych informacji o pacjencie, a prawo do poufności jest przecież fundamentalnym prawem pacjenta.

Dlatego z dużą dozą ostrożności należy podchodzić do omawianego orzeczenia. Rozciągnięcie prawdziwości tezy wyeksponowanej we wstępie na inne stany faktyczne byłoby zbyt daleko idące. O ile w stanie faktycznym będącym podstawą do rozważań niewątpliwym było, iż matka skarżącej życzyła sobie, by córkę zapoznać z dokumentacją medyczną matki, o tyle nie można wyciągać wniosku, że w każdym wypadku podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych obowiązany będzie do udostępnienia dokumentacji w oparciu o upoważnienie znajdujące się w dokumentacji innego podmiotu.

Aby uniknąć problemów związanych z udostępnianiem dokumentacji medycznej, można przygotować odpowiednie upoważnienie, tak by nie było wątpliwości kto i do czego jest upoważniony.