Pracownik i pracodawca mogą zawrzeć umowę o zakazie konkurencji. Zawarcie takiej umowy powoduje, że pracownik nie może prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy, ani świadczyć pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność.
Umowa o zakazie konkurencji może dotyczyć zarówno okresu trwania stosunku pracy, jak i okresu po ustaniu stosunku pracy. Pracodawcy może zależeć, żeby pracownik który ma dostęp do szczególnie ważnych informacji,  nie podejmował współpracy z konkurencją również po ustaniu stosunku pracy. Nie ma przy tym znaczenia, na jakim stanowisku zatrudni się pracownik. Samo zatrudnienie u konkurencji może oznaczać złamanie zakazu.
Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 4 stycznia 2008roku w sprawie I PK 183/07, naruszeniem zakazu konkurencji obowiązującego po ustaniu stosunku pracy jest podjęcie pracy u przedsiębiorcy będącego konkurentem dotychczasowego pracodawcy bez względu na to, na jakim stanowisku lub w jakim charakterze, chyba, że strony postanowiły inaczej.
W umowie o zakazie konkurencji warto dokładnie wskazać, iż zakaz konkurencji dotyczy zarówno głównych jak i pobocznych obszarów działalności pracodawcy. Warto również wskazać, iż zakaz konkurencji dotyczy nie tylko odpłatnych, ale i nieodpłatnych działań na rzecz konkurencji. Pracownicy często nie zdają sobie sprawy z konsekwencji nawiązania współpracy z konkurencją, pozostając w przekonaniu ze praca na innym stanowisku lub współpraca bez wynagrodzenia nie stanowi naruszenia zakazu konkurencji.
Pracownik zawierając umowę o zakazie konkurencji rezygnuje z możliwości podjęcia pracy u konkurencji. Z tytułu zakazu konkurencji pracownikowi należy się wynagrodzenie. W umowie o zakazie konkurencji określa się czas obowiązywania zakazu oraz wysokość odszkodowania należnego pracownikowi od pracodawcy. Odszkodowanie nie może być niższe niż 25% wynagrodzenia otrzymywanego przez pracownika przed ustaniem stosunku pracy.
Zakaz konkurencji przestaje obowiązywać pracownika w razie ustania przyczyn uzasadniających taki zakaz lub w razie niewywiązania się pracodawcy z obowiązku wypłaty odszkodowania. Opóźnienie pracodawcy i zaniechanie wypłaty odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji po ustaniu stosunku pracy, w terminie wynikającym z umowy, może oznaczać „niewywiązanie się” pracodawcy z obowiązku wypłaty odszkodowania skutkujące ustaniem zakazu konkurencji. Pracownik może zostać w ten sposób zwolniony z zakazu konkurencji. Nie oznacza to jednak, że pracodawca może zwolnić się jednostronnie z obowiązku wypłaty pracownikowi odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji. Ustanie zakazu konkurencji nie musi oznaczać ustania obowiązku wypłaty odszkodowania pracownikowi.